Menü Adana'dan Gündeme Dair herşey..
Korkut Daban

Korkut Daban

Tarih: 17.11.2026 20:35

ÇOCUKLARI GELECEKTEN KORUMAYIN 2

Facebook Twitter Linked-in

ÇOCUKLARI GELECEKTEN KORUMAYIN 2

GÖRÜNEN DAVRANIŞ AYNI OLSA DA YAPILAN İŞ FARKLI OLABİLİYOR

Günümüz Dünyasında telefon ve teknoloji kullanımı tartışmaya açık bir durum olmaktan çıkmıştır. Oysa hala Teknoloji Bağımlılığı veya Dijital Bağımlılık konularında hem de Kamu Kurumları himayesinde Konferanslar veriliyor.

Bu durum dahi henüz gerçek manada meselenin özüne inemediğimizin en büyük ispatıdır diyebiliriz!

Bu noktada anlamsız bir şekilde Dijitalleşmeye karşı duruş sergilemiş ve hatta direniş göstermiş oluyoruz!

Dijital dünyayı yalnızca ekran süresi üzerinden değerlendirmek ciddi yanılgılara yol açabilir. Ekran süresi elbette önemlidir; ancak tek başına yeterli bir ölçü değildir. Ne yapıldığına, nasıl yapıldığına ve kişinin hayatında ne gibi sonuçlar doğurduğuna da bakmak gerekir.

Dijital bağımlılık gerçektir. Kontrolsüz kullanım uyku düzenini, dikkati, sosyal ilişkileri, okul başarısını ve fiziksel sağlığı olumsuz etkileyebilir.

Zararlı içerikler, siber zorbalık, mahremiyet ihlalleri ve güvenlik tehditleri de görmezden gelinemeyecek sorunlardır. Ancak bizler Canavar yaratmak yerine olumsuz ve kontrolsüz kullanıma dair Önleyici Rehberlik yapmalıyız.

Bütün dijital faaliyetleri aynı başlık altında toplamak ise bağımlılıkla üretimi birbirine karıştırmak demektir.

Bu noktada “Sapla samanı ayırmak zorundayız.”

Dijital tüketici mi, dijital üretici mi?

Dijital dünyada bulunmak, dijital dünyayı anlamak anlamına gelmiyor.

Bir çocuk saatlerce video izleyebilir, oyun oynayabilir, sosyal medya içerikleri arasında dolaşabilir. Bunları yapmakla dijital dünyanın nasıl çalıştığını öğrenmek, bir şey üretmek veya bir soruna çözüm geliştirmek arasında önemli farklar vardır.

Biz çocuklarımızın yalnızca teknoloji tüketicisi olarak yetişmesini mi istiyoruz, yoksa bu teknolojiyi anlayan, geliştiren, istifade edebilen ve yönlendirebilen bireyler olmasını mı?

Bu sorunun cevabı eğitim anlayışımızı da belirlemeli!

Programlama, algoritma, kodlama, yapay zekâ, makine öğrenmesi ve yazılım geliştirme gibi kavramlar artık yalnızca uzmanların çalışma alanına ait değil. Bunların temel mantığını öğrenmek, çocukların dünyayı anlama ve problem çözme becerilerini geliştirebilir.

Her çocuğun yazılımcı, mühendis, bilim insanı veya teknoloji girişimcisi olması gerekmiyor. Ancak teknolojinin nasıl çalıştığını anlayabilen, dijital ortamda bilinçli hareket edebilen ve gerektiğinde üretim yapabilen bireyler yetiştirmek hepimizin sorumluluğudur.

Çünkü Teknoloji Çağı dediğimiz günümüz dünyasında kimsenin kendisini bu kavramdan soyutlama lüksüne sahip olmadığını gayet iyi bilmekteyiz.

Yabancı dilin, özellikle İngilizcenin önemini de burada hatırlamak gerekiyor. Dijital dünyanın temel kavramlarının önemli bir bölümü İngilizce üzerinden şekilleniyor. Çocukların bu terminolojiyle tanışması yalnızca dil öğrenmekten ibaret değil; küresel bilgiye doğrudan ulaşabilme imkânıdır.

Teknolojiye erişmek, teknolojiyi anlamak ve onu kullanarak değer üretmek birbirini tamamlayan ama farklı aşamalardır. Eğitim sistemimiz ve anlayışımız çocukları bu aşamalara taşıyabilmelidir.

Çocuklarınıza korkularınızı öğretmeyin!

Bir çocuğun önündeki en büyük engellerden biri, yetişkinlerin zihninde büyüttüğü korkular olabilir.

Spor yapmak isteyen çocuğa sakatlanabileceği söylenir. Müzikle ilgilenene bunun geleceğine katkı sağlamayacağı anlatılır. Yeni bir alana yönelmek isteyen genç, başarısızlık ihtimali üzerinden vazgeçirilmeye çalışılır.

Bu sözlerin arkasında çoğu zaman kötü niyet bulunmaz. Çocuğunu korumak isteyen anne babanın endişesi vardır. Fakat iyi niyet, her zaman doğru sonuç doğurmaz.

Yetişkinler kendi hayat tecrübelerinden hareket eder. Karşılaştıkları güçlükleri, yaşadıkları hayal kırıklıklarını ve gördükleri riskleri çocuklarına aktarırlar. Bu sebepledir ki Risk Alabilme Kabiliyeti nesiller boyu olumsuz bir Genetik Miras olarak devam edecektir.

Tecrübelerin paylaşılması değerlidir. Ancak geçmişte yaşadığımız zorlukları ve olumsuzlukları çocuklarımızın geleceğine değişmez kurallar olarak taşımamalıyız.

Bizim korktuğumuz bir alan onların gelişim imkânı olabilir. Riskli bulduğumuz bir yol, yeteneklerini keşfetmelerine yardımcı olabilir. Bir çocuğun ilgi duyduğu alanı daha baştan kapatmak, henüz ortaya çıkmamış bir yeteneğin gelişmesini engelleyebilir.

Hepsinden önemlisi birçok fikir ve düşünce zamana sair gerçekleşme özelliğine sahiptir. Günün şartları ve koşulları fikirlerin karşılık bulması için tıpkı mevsimler gibi yeni bir doğuma müjde olabilir!

Daha açık konuşmak gerekirse bir nesil öncesinde, toplum nezdinde karşılık bulmayan fikirler ve düşünceler mevcut zamanda makul bir karşılık bulabilir!

Çocuklarımızın her isteğini yerine getirmek zorunda değiliz. Her tercihlerini onaylamak zorunda da değiliz. Onlara sınır koymak, sorumluluk öğretmek ve gerektiğinde müdahale etmek ebeveynliğin doğal parçalarıdır.

Tamamen kontrol dışı bırakmak yerine dengeli ve mesafeli yaklaşım daha makul ve mutedil bir davranış modeli olacaktır!

Asıl mesele, sınır koymakla ufuk kapatmayı birbirine karıştırmamaktır.

Çocuğu korumak başka, çocuğun olabileceği insan olmasına mani olmak başkadır.

Çocuklarınıza tecrübelerinizi aktarın, ama korkularınızı öğretmeyin!

Her anlaşmazlığı onların yerine çözmeyin. Önündeki yolu Gül Bahçesine çevirmeyin! Bırakın yolun üzerindeki taşlar ve dikenler dursun! Çocuk düşe kalka büyür atasözünü de unutmayın lütfen!

Çocukların gelişimi okulda, kitapların başında veya teknolojiyle kurdukları ilişkide tamamlanmaz. Sosyal hayatın içinde, arkadaşlıklarında, kardeşleriyle ilişkilerinde ve yaşadıkları anlaşmazlıklarda da önemli deneyimler kazanırlar.

Çocuklar arasında zaman zaman tartışmalar, anlaşmazlıklar ve rekabet yaşanır ve yaşanmalıdır da. Bu aksine onların mücadele gücünü ve muhtemel sorunları çözebilme kabiliyeti kazandırır.

Oysa çoğunlukla, Yetişkinlerin ilk refleksi araya girmek, sorunu hemen çözmek ve herkesin yeniden anlaşmasını sağlamaktır.

Şiddet, ciddi zarar verme, zorbalık veya güvenlik riski söz konusu olduğunda müdahale elbette gerekir. Çocuğun korunması gereken durumlarda yetişkin sorumluluğunu yerine getirmelidir.

Bununla birlikte her küçük anlaşmazlığın yetişkinler tarafından çözülmesi, çocukların kendi becerilerini geliştirmelerini zorlaştırır. Mücadele gücünü zayıflatır. Çoğu zaman pes etme yoluna gitmelerine sebep oluşturur.

Çocuk kendi hakkını savunmayı, karşısındakini dinlemeyi, haksız olduğunu kabul etmeyi, uzlaşmayı ve çözüm üretmeyi öğrenmelidir. Bunlar ilerleyen yıllarda ihtiyaç duyacağı temel hayat becerileridir.

Bir an için filmi geriye sarıp kendi gençliğimizi hatırlayalım. Sorumluluk almak suretiyle ve muhatap kaldığımız problemleri çözerek bugünlere geldiğimizi unutmayalım!

Çocuğun her sorununu onun yerine çözersek, onun sorun çözme becerisini geliştireceği alanı daraltmış oluruz. Her kararını biz verirsek, kendi kararlarının sorumluluğunu üstlenmesini bekleyemeyiz.

Bir çocuğun kendi ayakları üzerinde durabilmesi yalnızca ekonomik bağımsızlıkla ölçülmez. Kendi düşüncesini oluşturabilmesi, karar verebilmesi, gerektiğinde yardım isteyebilmesi, hata yaptığında sorumluluk alabilmesi ve zorluklar karşısında yeniden ayağa kalkabilmesi de bu yeterliliğin parçalarıdır.

Mücadele edebilen, çizgisini kaybetmeyen, kendi ayakları üzerinde durabilecek formasyonukazanmış gençler, geleceği şekillendirmede önemli bir şanstır.

Selam Ve Dua İle…


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —