Türk yargısında bazı yargı görevlileri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarından sonra şimdi de TBMM tarafından kabul edilen kanunları uygulamamaya başladı.
Kamuoyunda 11. Yargı paketi olarak bilinen 7571 Sayılı Kanun, 25.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle, daha önce Covid 19 izni nedeniyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezaevlerinden tahliye edilenlerin kapsamı genişletilerek, sayıları 50 bini aşan hükümlü de geçtiğimiz günlerde tahliye edildiler.
“Örtülü af” diye adlandırılan İnfaz Kanununda yapılan değişiklikle, istisnai bazı suçlar dışında kalan ve 31 Temmuz 2023 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle hükümlü olarak kapalı cezaevinde bulunanlara, 1 ay (ceza 10 yıldan fazla ise 3 ay) kapalı cezaevinde kalmış olmak şartıyla, açık cezaevine nakledilme ve üç ay açık cezaevinde kaldıktan sonra da dört yıllık bir denetimli serbestlik imkânı getirildi ve bu yolla cezaevinden tahliye edildiler.
Bir örnek vermek gerekirse, 31 Temmuz 2023 tarihinden önce işlenmiş bir suç nedeniyle 8 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiş bir hükümlü, bir ay kapalı ve üç ay açık cezaevinde kalmış olması halinde, dört yıl koşullu salıverilme süresi ve toplamda dört yıl da denetimli serbestlik tedbiri ile cezaevinden hemen tahliye edilmektedir. TBMM’de kabul edilerek geçen hafta yayımlanan bu kanun nedeniyle infaz savcılıklarınca on binlerce hükümlü hafta boyunca cezaevlerinden tahliye edildiler.
Buna karşılık, 31 Temmuz 2023 öncesinde işlediği iddia edilen bir suç nedeniyle hakkında henüz bir mahkûmiyet hükmü bulunmayan, yargılaması sürmekte olan, hatta hakkında daha dava bile açılmamış şüpheli veya sanıklardan bazıları ise tutuklu olarak kapalı cezaevinde tutuluyor. Bu kişiler anayasa ve kanun uyarınca henüz suçlu da hükümlü de değiller; diyelim ki, yargılama sonucunda 8 yıl cezaya mahkûm edilecekler ve bu ceza da kesinleşecek. İşte o tarihte, aynı kanunun kapsamında aynı infaz rejimine tabi olacak ve hemen tahliye edilmeleri gerekecek.
Öyleyse, 31 Temmuz 2023 öncesi işlediği iddia olunan bir suçtan yargılanan ve suçun kanundaki karşılığı 8 yıl hapis cezası olan bir kişinin, ileride mahkûm olması halinde bile 1 ay açık cezaevinde kalacağı belli iken hangi akıl, mantık ve vicdan duygusu ile tutuklanması ya da tutukluluğunun devamı talep edilebiliyor, tutuklama kararları verilebiliyor? Bu durumda tutuklama hep eleştirilen “peşin cezalandırma” nın da ötesine geçerek haksız, hukuksuz, kanunsuz bir cezalandırmaya dönüşmüyor mu? Kanunun o suç için üç-dört ay dışında cezaevinde yatmayı gerektirmeyen bir kural getirmesine karşın tutuklu yargılıyoruz denilerek, bu durumdaki kişilerin cezaevinde tutulması mantıklı mı?
Suçluysan, hüküm giydiysen dışarı; suçsuzsan, hüküm giymediysen cezaevine!
Bu mudur sizin adaletiniz?
TBMM çıkardığı kanunla diyor ki, bu durumdaki suçu sabit olan hükümlü insanları hapiste tutma, salıver. Bu kanunu, TBMM iradesini görmeyerek, suçu henüz kanıtlanmamış, hatta hakkında dava bile açılmamış aynı durumdaki insanları tutuklamak hangi aklın ürünü acaba?
Birinci örnek, eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Tunç Soyer’in durumu. Tunç Soyer, geçtiğimiz gün bir kooperatifin yöneticilerinin işlediği iddia olunan zimmet suçuna, denetim görevini ihmal ederek, gereken özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmeyerek “zimmet suçuna yardım” ettiği suçlamasıyla, savcılıkça tutuklanması istemiyle hâkimliğe sevk edildi. Hâkimlik de ikinci kez tutuklama kararı verdi. Tabi, herkesin aklına 5 Ocak’ta tutuklu yargılandığı davadan tahliye edilirse diye özel olarak ikinci bir yedek tutuklama kararı verildiği geldi. Suçlamanın haksızlığını, hukuksuzluğunu bir tarafa bırakarak, yukarıda anlatılan yasa gereği hukuki durumuna bakınca ortaya şöyle bir sonuç çıkıyor:
Zimmete yardım suçunun kanunda yazılı cezası üç aydan 3 yıla kadar hapis. Tunç Soyer, tutuklandığı suçtan, ileride -üstelik kanunun öngördüğü en üst sınırdan bir cezaya- mahkûm edilecek olsa bile yeni infaz kanunu gereği cezaevinde yatmayacak. Bu durumda kişiliğini, onurunu ve haysiyetini dert etmeyen her kim olsa tutuklu olarak yargılanmayı değil, suçlu sayılarak mahkûm edilmeyi tercih etmez mi? Suçsuz olarak cezaevinde yatmayı mı, yoksa suçlu sayılarak dışarıda özgür olmayı mı yeğlersiniz? Böyle bir adaletsizliğe neden olan savcı-yargıç sıfatını taşıyan yargı görevlileri ile adalet sağlamak herhalde kara mizah gibi bir şeydir.
Aynı durum Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar için de geçerli. Hakkında rüşvet alma suçlaması ile 4 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası isteniyor. Kendisi altı aydır tutuklu olarak Silivri Kapalı Cezaevi’nde tutuluyor. Suçlamanın dayanakları, haksızlık ve hukuksuzluk bir yana bırakılırsa şu sorunun cevabını kim verebilir?
Zeydan Karalar neden tutuklu? İşlediği iddia olunan suçtan kesin hükümle mahkûm edilse bile derhal tahliye olacak bir kişiyi, “tutuklama” kurumunu kötüye kullanarak hapiste tutmanızın akli, mantıki, hukuki, vicdani bir izahı var mı?
