ADAKLIK KURBAN UKRAYNA
Başta Ortadoğu olmak üzere içerisinde yaşamış olduğumuz Dünyanın her geçen gün gündemi olabildiğince hızlı bir şekilde değişime ve dönüşüme uğruyor.
Baş döndüren bu gündem yine Türkiye’nin yer aldığı stratejik öneme sahip bu coğrafya için kat be kat önem arz ediyor.
Milyonlarca insanın hayatını yitirdiği Suriye İç Savaşı’nın bu denli hızlı ve net bir şekilde sona ermesi ve müteakibinde yeni ismi ile Suriye Arap Cumhuriyeti’nin kurulması alışagelen bir durum değildi.
Bu sıcak gelişmenin hemen ardından yine Filistin’de 470 gün sonra imkansız görülen Ateşkes Antlaşmasının imzalanmasıyla birlikte Esir Takaslarının gerçekleştirilmesi ikinci bir şok dalgasına neden oluşturdu.
Birinci ve İkinci Körfez Savaşları sonrası Ortadoğu Coğrafyasında ilk defa sular bu denli durulma şamasına geldi. Özellikle Soğuk Savaş döneminin iki azılı düşmanı Rusya ve ABD’NİN bu coğrafyadan askeri güçlerini azaltarak çekme girişimleri yine dikkat çeken önemli bir detay oluşturmaktaydı.
Son yıllarda Suriye ve Filistin Meseleleri nedeniyle arka planda kalan Ukrayna-Rusya Savaşı bugün dünya gündeminin birinci maddesi olarak yer alıyor.ABD Başkanlık Seçimleri süresince Biden ve Trumparasında ki rekabette Ukrayna Politikası ciddi bir tartışma ve gerilime neden olmuştu.
Öyle ki Biden Yönetimi görevi devretmesine yakın Kiev Yönetimi’ne ATACMS füzelerini Rus topraklarında kullanma izni verdi.
Keza, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy 1 yıla yakın bir süredir, söz konusu füzelerin ülkenin müdafaasında elzem olduğunu ve süregelen engellerin Moskova’nın çıkarlarına hizmet ettiğini dile getiriyordu.
Tüm bu gerilen ortama karşın ABD Yönetimi, bugüne kadar bu yönde bir adım atma eğiliminde görünmüyordu. Zira bu mahiyette verilecek bir iznin gerilimi tırmandıracağından; savaşın şiddetini artırarak kapsamını genişleteceğinden endişe ediliyordu.
Biden Ukrayna'ya Neden İzin Vermişti?
Bu durumda ilk akla gelen ve en önemli sorulardan biri, uzun süredir gerilimi tırmandıracağı endişesiyle verilmeyen iznin “neden” verildiğidir. Bir diğer tartışılagelen husus ise, ATACMS’lerin kullanımının beklendiği şekilde Ukrayna savaşında bir kırılma yaratıp yaratmayacağı idi.
İlk olarak, Biden yönetimi ABD'nin seçilmiş başkanı Donald Trump'a başkanlık makamıyla birlikte çetrefilli bir savaş ortamı devretmek istiyor olabilirdi.
Bu çerçevede atılan adımlar, Trump’ın savaşı bitirme arayışlarını boşa çıkartma ve gerilimin çıtasını geri dönülmesi mümkün olmayan bir noktaya taşıma girişimi olarak okunuyordu.
ABD’DE Trump’ın seçimi kazanmasıyla birlikte önce Filistin’de ateşkes antlaşması imzalandı. Ardından Trump’ın Kanada, Panama ve Grönland açıklamalarının ardından pervasızca sınırlarının ötesinde toprak talebi adeta dünya ülkelerinde soğuk duş etkisi yarattı.
Son olarak yine Ukrayna’yı adeta tehdit içeren ifadelerle baskı altına alan Trump, Ukrayna-Rusya Savaşını çok ama çok farklı bir boyuta taşıdı. Trump, Ukrayna- Rusya Savaşında, henüz bir sonuca varılmamasına rağmen Ukrayna Devleti’nden peşinen Savaş Tazminatı talebini dile getirdi.
Ukrayna’ya savaş boyunca vermiş olduğu desteklerin karşılığında Ukrayna Hükümetinden Zengi Yeraltı Kaynaklarından pay talebinde bulundu. Yine Ukrayna Dünya’nın Tahıl Ambarı olma özelliği taşıyor.
ABD belli ki Trump’ın ikinci döneminde özellikle Sömürme ihtimali yüksek ülkelere ve coğrafyalara ciddi manada tehdit oluşturacak. Belki de sınırların yeniden çizileceği bu dönemde anlaşmazlıkların çözülmesi için Türkiye gibi ülkelerin Oyun Kurucu ve Garantör Devlet olma noktasında büyük önem arz edecektir.
ABD Başkanı Trump’ın despot ve antidemokratik siyaseti Ukrayna-Rusya savaşında uzlaşı sağlarken Ukrayna Devletini yok sayması meselenin ciddiyetini tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor.
Yaklaşık olarak 2 yıl önce başlayan savaşta bugün gelinen noktada, Zelensky’nin ciddi bir pişmanlık yaşadığını düşünülüyor. Keza ABD Yönetimine güvenerek NATO koruması altına alınacağını düşünen Zelensky bugün çok büyük bir hayal kırıklığı ile karşı karşıya kaldı.
Trump’ın Ukrayna Yönetimini yok sayarak Putin ile ikili müzakere sürecine girmesi tüm dünya tarafından şaşkınlık ile izlenirken Erdoğan’dan gelen Zelenskyhamlesi oynanan bu satranç oyununa yeni bir boyut kazandırdı.
Trump tarafından Kurbanlık Koyun yerine konan Ukrayna Yönetimi, Erdoğan’ın Zelensky’i Ankara’ya daveti ile adeta soluk almış oldu.
Kendi geleceği ile ilgili yapılan görüşmelerden mahrum bırakılan Ukrayna Devlet Başkanı Erdoğan’ın bu hamlesi ile birlikte yeni bir stratejik karar ve konum almaya yönelecektir.
Belli ki Zelensky ve Erdoğan her iki ülkenin ve bölge ülkelerinin menfaatleri doğrultusunda yeni bir karşı hamle için fikir alışverişinde bulunduklarını tahmin edebiliyoruz.
Belli ki son dönem kan ve itibar kaybeden ABD, yeni Başkanı Trump’ın Sömürgeci zihniyeti önümüzdeki döneme damga vuracak gibi.
Trump’un bu sömürgeci ve yayılmacı zihniyetine karşılık bölge ülkelerinin zayıf ve cılız tepkileri yeterli olmayacaktır. Bu nedenle Türkiye’nin Erdoğan önderliğinde ki bu hareketi ilerleyen günlerde yeni bir sayfa açmasına vesile olacaktır.
Muhtemelen, Ortadoğu Ekseninde Türkiye oyun kurucu ülke olma yolunda büyük bir mesafe kat edeceğe benziyor. Zaman ne gösterir bilinmez ama gerek Ortadoğu’da gerekse Avrupa’da olası sorunların çözümünde Türkiye Garantör Ülke olma yönünde hızla ilerliyor.
Selam ve dua ile…
